Biblioteka Watykańska i Uniwersytet Maltański odnowiły i rozszerzyły współpracę naukową, rozpoczętą dwa lata temu. Ma ona dotyczyć dokumentów z Archiwum Barberini oraz historii Zakonu św. Jana.

Pomysł podczas porządkowania archiwów

Podpisanie listu intencyjnego między Biblioteką Watykańską a Wydziałem Bibliotekoznawstwa, Informacji i Archiwistyki Uniwersytetu Maltańskiego nastąpiło 26 maja w Sali Barberini Biblioteki Watykańskiej. Stało się to przy okazji rozpoczęcia międzynarodowego seminarium poświęconemu metodologii w pracy archiwalnej.

Projekt narodził się z pracy Sekcji Archiwów podczas „porządkowania ogromnego Archiwum Barberini, gdzie odnaleźliśmy dokumentację dotyczącą tzw. Baliaggio Barberini” – wyjaśnia Isabella Aurora, kierująca Sekcją Archiwów w Dziale Rękopisów Biblioteki Watykańskiej.

Baliaggio, czyli baliwat, jest instytucją prawną związaną z rodzinnym patronatem świeckim: stanowi prawdziwy unikat z punktu widzenia historii instytucjonalnej i archiwistyki.

Dokumenty związane są również z historią rodziny Barberini, która w XVII wieku głęboko wpłynęła na życie polityczne i kulturalne Rzymu podczas pontyfikatu Urbana VIII. Baliaggio Barberini – ustanowione dla Taddea Barberiniego, bratanka papieża i prefekta Rzymu – stanowi dziś jeden z najciekawszych zespołów projektu prowadzonego przez Sekcję Archiwów.

„Dzięki tym źródłom możliwe jest badanie powstania i rozwoju bardzo szczególnej instytucji prawnej” - dodaje Aurora.

Z dokumentów rodzi się sieć badaczy

Projekt zaczyna przynosić pierwsze ważne owoce, a najbliższym celem jest opracowanie inwentarza dokumentów oraz nowych studiów historycznych, jednak perspektywa jest znacznie szersza: stworzenie międzynarodowej sieci współpracy oraz kształcenie nowych kompetencji w dziedzinie archiwistyki.

Zdaniem profesora Charlesa J. Farrugii z Uniwersytetu Maltańskiego współpraca otwiera również nowy etap badań archiwistycznych związanych z Zakonem św. Jana. Jak podkreśla, wiele zespołów archiwalnych pozostaje nadal słabo zbadanych lub nie jest jeszcze w pełni dostępnych z punktu widzenia archiwistyki. „Wciąż istnieje wiele archiwów do odkrycia” – wyjaśnia.

Przede wszystkim jednak – dodaje – projekt umożliwia budowanie międzynarodowej sieci specjalistów.

„Zazwyczaj jest jeden badacz pracujący samotnie – we Florencji, tutaj czy gdzie indziej – który specjalizuje się w danym temacie. Tymczasem posiadanie międzynarodowej sieci uczonych pomaga wspólnie pracować nad bardzo konkretnymi zagadnieniami”.

Kształcenie badaczy poprzez archiwa i biblioteki

Nie jest to wyłącznie projekt akademicki: inicjatywa ma również na celu budowanie relacji między instytucjami, badaczami i młodymi naukowcami wokół dziedzictwa dokumentalnego, które nadal otwiera nowe perspektywy dla historii Europy i regionu śródziemnomorskiego.