"Programowe" przemówienie Leona XIV do dyplomatów

Nie możemy nie wspomnieć o nasilających się oznakach napięcia w Azji Wschodniej i wyrazić nadzieję, że wszystkie zaangażowane strony przyjmą pokojowe i oparte na dialogu podejście do spornych kwestii, które są źródłem potencjalnego konfliktu.

Moje myśli biegną w szczególności ku poważnemu kryzysowi humanitarnemu i bezpieczeństwa, który dotknął Mjanmę, a który dodatkowo został pogłębiony przez niszczycielskie trzęsienie ziemi w marcu ubiegłego roku. Z nową intensywnością zwracam się z apelem, aby odważnie wybrano drogę pokoju i dialogu integracyjnego, tak aby zagwarantować wszystkim sprawiedliwy i terminowy dostęp do pomocy humanitarnej. Aby procesy demokratyczne były autentyczne, muszą im towarzyszyć: wola polityczna dążenia do wspólnego dobra, wzmacniania spójności społecznej i promowania integralnego rozwoju każdej osoby.

W centrum wielu sytuacji, o których wspomniałem, dostrzegamy coś, na co zwrócił uwagę sam Augustyn, a mianowicie uporczywe przekonanie, że pokój jest możliwy tylko dzięki użyciu siły i odstraszania. Podczas gdy wojna zadowala się zniszczeniem, pokój wymaga ciągłych i cierpliwych wysiłków na rzecz budowania, a także nieustannej czujności. Takie wysiłki są wymagane od wszystkich, począwszy od krajów posiadających arsenały nuklearne. Myślę tu w szczególności o ważnej potrzebie kontynuacji traktatu New START, który wygasa w lutym. Rzeczywiście, istnieje niebezpieczeństwo powrotu do wyścigu produkcji coraz bardziej wyrafinowanych nowych rodzajów broni, również z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Ta ostatnia jest narzędziem, które wymaga odpowiedniego i etycznego zarządzania, a także ram regulacyjnych skupionych na ochronę wolności i odpowiedzialności ludzkiej.

Drodzy Ambasadorowie!

Pomimo tragicznej sytuacji, z jaką mamy do czynienia, pokój pozostaje dobrem trudnym, ale realnym do osiągnięcia. Jak przypomina nam Augustyn, „kresem dóbr naszych jest pokój”[15], ponieważ jest on celem miasta Bożego, do którego dążymy, nawet nieświadomie, i którego przedsmak możemy doświadczać nawet w mieście ziemskim. Podczas naszej pielgrzymki na tej ziemi budowanie pokoju wymaga pokory i odwagi. Pokory, by żyć w prawdzie, i odwagi, by przebaczać. W życiu chrześcijańskim cnoty te odzwierciedlają się w Bożym Narodzeniu, kiedy Prawda – odwieczne Słowo Boże, staje się pokornym ciałem, oraz w Wielkanocy, kiedy skazany Sprawiedliwy przebacza swoim prześladowcom i obdarza ich swoim życiem jako Zmartwychwstały.

Co więcej, jeśli przyjrzymy się bliżej, nie brakuje oznak odważnej nadziei w naszych czasach i musimy je nieustannie wspierać. Myślę na przykład o Porozumieniach z Dayton, które trzydzieści lat temu położyły kres krwawej wojnie w Bośni i Hercegowinie. Pomimo trudności i napięć otworzyły one możliwość bardziej dostatniej i harmonijnej przyszłości. Myślę również o wspólnej Deklaracji Pokojowej między Armenią a Azerbejdżanem, podpisanej w sierpniu ubiegłego roku. Mamy nadzieję, że utoruje ona drogę do sprawiedliwego i trwałego pokoju na Południowym Kaukazie oraz rozwiąże nierozstrzygnięte kwestie w sposób satysfakcjonujący dla obu stron. Przypominam również wysiłki podejmowane w ostatnich latach przez władze wietnamskie w celu poprawy stosunków ze Stolicą Apostolską i warunków funkcjonowania Kościoła w tym kraju. Są to nasiona pokoju, które należy pielęgnować.

Nadchodzący październik będzie naznaczony osiemsetleciem od śmierci św. Franciszka z Asyżu, człowieka pokoju i dialogu, powszechnie uznawanego nawet przez tych, którzy nie należą do Kościoła Katolickiego. Jego życie świeci jasnym blaskiem, ponieważ inspirowała je odwaga życia w prawdzie i świadomość, że pokojowy świat buduje się, zaczynając od pokornych serc zwróconych ku niebiańskiemu miastu. Na początku tego nowego roku życzę każdemu z nas oraz wszystkim mieszkańcom naszych krajów serca pokornego i miłującego pokój.

Dziękuję.

[1] Benedykt XVI, Katecheza (20 lutego 2008): „L’Osservatore Romano”, wyd. polskie, nr 4 (302) /2008, s. 40.
[2] Tamże.
[3] Por. Franciszek, Przemówienie do V Kongresu Kościoła włoskiego, Florencja (10 listopada 2015).
[4] Św. Paweł VI, Enc. Populorum progressio (26 marca 1967), 76: AAS 59 (1967), s. 294-295.
[5] Św. Augustyn, De Civitate Dei, XIX, 12.1: Państwo Boże, tłum. ks. Władysław Kubicki, wstęp Jacek Salij, OP, Kęty 2002, s. 776.
[6] Św. Augustyn, De Civitate Dei, XIX, 7: Państwo Boże, dz. cyt., s. 771.
[7] Benedykt XVI, Przemówienie do korpusu dyplomatycznego (9 stycznia 2012): „L’Osservatore Romano”, wyd. polskie, nr 2 (340) /2012, s. 42.
[8] Katecheza (29 października 2025).
[9] Por. Franciszek, Bulla ogłaszająca Jubileusz Zwyczajny Roku 2025 Spes non confundit (9 maja 2024), 10: AAS 116 (2024), s. 654-655.
[10] Św. Jan Paweł II, Adhort. apost. Familiaris consortio (22 listopada 1981), 11: AAS 74 (1982), s. 91.
[11] Św. Augustyn, De Civitate Dei, XIX, 13: Państwo Boże, dz. cyt., s. 779.
[12] Por. Tamże, XIV, 28: Państwo Boże, dz. cyt. s. 546.
[13] Tamże, XIX, 4.4: Państwo Boże, dz. cyt. s. 766.
[14] Orędzie na LIX Światowy Dzień Pokoju (8 grudnia 2025).
[15] De Civitate Dei, XIX, 4.4: Państwo Boże, dz. cyt., s. 765.

www.vatican.va